• LỊCH SỬ NHÀ TRƯỜNG


Lời nói đầu

Trường THPT A Thanh Liêm ( trường cấp 3 Thanh Liêm) trải qua nhiều chặng đường xây dựng và trưởng thành. Được phép của lãnh đạo các cấp, nhà trường tổ chức kỉ niệm 45 năm thành lập vào dịp ngày nhà giáo Việt Nam 20/11/2010. Nhân lễ hội truyền thống, nhà trường xin giới thiệu một số bài viết như sau :

-“Bốn mươi lăm năm xây dựng và trưởng thành”. - Hiệu trưởng Trần Ngọc Quyết.

-“Thư gửi các thầy giáo cô giáo, CBCNV, các thế hệ học sinh đã và đang giảng dạy, công tác và học tập tại trường THPT A Thanh Liêm” - Hiệu trưởng Trần Ngọc Quyết

-“Gắn bó với Thanh Liêm” Cụ Phan Hưng - Người kí quyết định thành lập trường.

-“Những ngày đầu khó quên”  Hiệu trưởng đầu tiên - Thầy Trần Cừ.
- "Những mùa hoa từ đất". Truyện ký - Thầy Trần Văn Lộc, nguyên hiệu trưởng.
          - NĂM HỌC THỨ 45 VỚI BA SỰ KIỆN NỔI BẬT

Nhà giáo ưu tú Nguyễn Quốc Tuấn,

 Tỉnh ủy viên , Giám đốc Sở GD&ĐT


   TỪ QUÊ RA TRƯỜNG HUYỆN-  (Trích hồi ký của BÙI NGỌC NỘI )


Nhà trường rất mong các thầy giáo, cô giáo, các bạn cựu học sinh, học sinh, các bậc phụ huynh tìm đọc và đóng góp các ý kiến quý báu. Thay mặt các thầy giáo, cô giáo, cán bộ, nhân viên, các em học sinh, lãnh đạo nhà trường xin tỏ lòng biết ơn các thế hệ lãnh đạo, thầy giáo, cô giáo, các bậc phụ huynh, nhân dân huyện Thanh Liêm đã vun đắp, xây dựng nên ngôi trường này.                                                                                              

                                                                                      

                                                                                               Trần Ngọc Quyết - Hiệu trưởng




45 NĂM XÂY DỰNG VÀ TRƯỞNG THÀNH

 

Trần Ngọc Quyết - Hiệu trưởng

 

Vào đầu tháng 8 năm 1965, UBHC tỉnh Nam Hà quyết định thành lập trường cấp 3 Thanh Liêm. Cả nước bước vào thời kì chống Mỹ. Huyện ủy Thanh Liêm chọn thôn Nghè, xã Liêm Sơn đặt địa điểm tạm thời và cũng là nơi sơ tán. Thực hiện quyết định của lãnh đạo, vào chiều ngày 4 tháng 8 năm 1965, ba thầy giáo từ cấp 3 Biên Hòa về thôn Nghè bắt đầu xây dựng nhà trường. Thầy Trần Cừ là hiệu trưởng, ít ngày sau các thầy từ các trường bạn, trường đại học về khá đầy đủ. Năm học đầu tiên có 18 thầy giáo, cô giáo, cán bộ nhân viên, có 6 lớp (4 lớp 8 và 2 lớp 9) với gần 300 học sinh. Cả 6 lớp đều học nhờ trường cấp 1 và cấp 2 Liêm Sơn.

Mười năm đầu (1965 - 1975 ) nhà trường ở thôn Nghè, xã Liêm Sơn, có khu trung tâm ở xóm Nghè Phú. Khi chiến tranh ác liệt, cả lớp tản ra theo ven núi, chân đồi từ lớp học đầu tiên đến lớp học cuối cùng, kéo dài đến gần 2km. Trong 10 năm ấy, thầy và trò được sự giúp đỡ tận tình, vô tư của Đảng bộ, nhân dân xã Liêm Sơn, của chi bộ, nhân dân thôn Nghè. Nhà trường tồn tại và phát triển là nhờ vào sức mạnh lòng dân. Mối quan hệ gắn bó giữa nhà trường với địa phương thật là ấn tượng, là đẹp, đạt đến mức điển hình.

Vào tháng 2 năm 1975, nhà trường chuyển về thôn Nga, xã Liêm Thuận. Có địa điểm mới, nhà trường ổn định lâu dài và phát triên. Nhà trường đã trải qua ba thời kì xây dựng cơ sở vật chất : - Thời kỳ tranh tre nứa lá - Thời kỳ ngói hóa - Thời kỳ cao tầng kiên cố. Nhà trường nghiêm chỉnh thực hiện phương châm giáo dục : Học đi đôi với hành - Giáo dục kết hợp với lao động - Nhà trường gắn liền với xã hội.

Vào năm 1976, huyện nhà có trường cấp 3 thứ hai - trường cấp 3 B Thanh Liêm. Từ đó trường ta đổi tên thành trường cấp 3 A Thanh Liêm - Trường THPT A Thanh Liêm. Mười năm đầu, nhà trường thi tuyển học sinh trong toàn huyện và tiếp nhận con em của nhân dân nơi tuyến lửa Vĩnh Linh. Ba mươi lăm năm tiếp theo thi tuyển học sinh ở các xã phía bắc huyện.

Bốn mươi lăm năm qua, tuy có lúc thăng trầm nhưng nhìn chung tập thể thầy giáo, cô giáo, học sinh nhà trường không ngừng phấn đấu, vươn lên xây dựng trường tiên tiến, tiên tiến xuất sắc, thành một điểm sáng của các trường nông thôn thuộc tỉnh Hà Nam Ninh.

Trải qua nhiều chặng đường lịch sử 45 năm xây dựng và trưởng thành, xin được đúc kết thành những bài học, những truyền thống của nhà trường.

+ Được sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, sự giúp đỡ của nhân dân, nhà trường đã xây dựng được truyền thống : Đoàn kết - Kỉ cương - Sáng tạo - “Dạy tốt” - “Học tốt”. Bác Hồ dạy bảo : “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt”. Thành lập một nhà trường trong thời chiến ở một huyện nghèo nhiều khó khăn, thầy giáo, cô giáo, học sinh phải thi đua “dạy tốt”, “học tốt”. Nhà trường đã đào tạo được trên 15000 học sinh tốt nghiệp THPT - trong số ấy có hàng trăm chiến sĩ đã hi sinh cho Tổ Quốc. Cũng trong số ấy có hàng nghìn người có học vân đại học, hàng trăm thạc sĩ, hàng chục tiến sĩ. Nhiều người trở thành cán bộ chủ chốt từ địa phương đến các nghành của trung ương. Trong nhiều năm gần đây, chất lượng đại trà được giữ vững, thi tốt nghiệp đạt trên 95%, thi học sinh giỏi có tiến bộ rõ rệt, thi vào đại học, cao đẳng đạt kết quả tốt, là một trong số các trường có điểm số cao của tỉnh, có học sinh đỗ thủ khoa…

+ Được sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, sự quản lí của ngành, nhà trường đã xây dựng được đội ngũ thầy giáo, cô giáo, cán bộ, nhân viên có phẩm chất, đạo đức, năng lực hoàn thành nhiệm vụ vinh quang, nhưng nặng nề ở trong bất cứ hoàn cảnh nào. Các thế hệ thầy giáo, cô giáo trong suốt 45 năm qua luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, kế thừa và phát huy truyền thống nhà trường. Chi bộ Đảng là hạt nhân lãnh đạo, luôn luôn đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh, và trong sạch vững mạnh tiêu biểu. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đạt danh hiệu vững mạnh và vững mạnh xuất sắc. Công đoàn nhà trường luôn luôn hoàn thành xuất sắc chương trình hành động và đóng góp tích cực vào phong trào thi đua nhà trường. Từ phong trào chung mà nhiều thầy giáo, cô giáo được tặng danh hiệu giáo viên giỏi, chiến sĩ thi đua, trở thành cán bộ lãnh đạo, quản lí của các nhà trường và của ngành giáo dục - đào tạo tỉnh nhà...

+ Việc xây dựng cơ sở vật chất trường học ở một huyện nghèo đồng chiêm gặp phải rất nhiều khó khăn. Nhưng với quyết tâm của huyện ủy Thanh Liêm, với tinh thần xây dựng nhà trường của nhân dân, ý thức lao động của học sinh, nhà trường đã vượt qua thời kỳ tranh, tre, nứa, lá và ngói hóa trường học. Với chủ trương đầu tư, nhà trường đã sớm bước vào thời kỳ cao tầng, kiên cố trường học. Đến nay, nhà trường đã có 100% lớp học cao tầng để học một ca chính khóa vào buổi sáng, đầy đủ phòng học chức năng, sân chơi, bãi tập... trong năm 2010,nhà trường sẽ được công nhận là trường chuẩn quốc gia.

Vào năm 1995, nhân kỉ niệm 30 năm thành lập, nhà trường đã được tặng thưởng huân chương lao động hạng Ba. Vào năm 2010, nhà trưởng tổ chức kỉ niệm 45 năm thành lập đề nghị nhà nước tặng huân chương lao động hạng Hai.

Lịch sử 45 năm xây dựng và phát triển, trải qua nhiều chặng đường với nhiều ý nghĩa. Những chặng đường tiếp theo mới đầy đủ và ý nghĩa hơn. Ngày nay, các thầy giáo, cô giáo, học sinh, kế thừa, phát huy truyền thống nhà trường quyết tâm nâng cao chất lượng toàn diện mà chủ yếu là chất lượng ĐứC và TRí ở một tầm cao mới. Đó chính là lời hứa danh dự, là lòng biết ơn đổi với Đảng, Nhà nước, là sự tri ân, tri kỷ, với các thế hệ lãnh đạo tỉnh Hà Nam Ninh, tỉnh Nam Hà, tỉnh Hà Nam, các thế hệ thầy giáo, cô giáo, các thế hệ cựu học sinh, phụ huynh và nhân dân huyện nhà.

Mùa xuân 2010

 


TRƯỜNG THPT A THANH LIÊM – TỈNH HÀ NAM

Thư gửi các Thầy giáo, Cô giáo, CBNV, các thế hệ

học sinh đã giảng dạy, công tác và học tập tại trường

THPT A Thanh Liêm !

 Thanh Liêm, ngày 10  tháng 1 năm 2010

 “ Đến hẹn lại lên”, 5 năm một lần, trường THPT A Thanh Liêm( nguyên là cấp III Thanh Liêm) tổ chức Hội trưường để ôn lại kỷ niệm và hướng tới tương lai. Nhớ lời hẹn năm xưa, Nhà trường có kế hoạch tổ chức kỉ niệm 45 năm ngày thành lập (1965 - 2010) vào dịp tháng 11 năm 2010.

Lãnh đạo nhà trường xin trân trọng gửi đến các quý Thầy giáo, Cô giáo,  cán bộ  nhân viên, anh chị em học sinh lời chúc Sức khỏe - Hạnh phúc và Thành đạt !

Thưa các thầy cô và các thế  hệ học sinh của trường.

Nhà trường vui mừng báo tin: Trong nhiều năm qua, trường ta luôn là  đơn vị Tiên tiến và Tiên tiến xuất sắc của tỉnh Hà Nam. Số học sinh thi đỗ vào các trường ĐH, CĐ năm sau cao hơn năm trước. Trường THPT A Thanh Liêm đang trong giai đoạn xây dựng thành trường chuẩn Quốc gia đầu tiên của huyện. Nhà trường rất tự hào về nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành, hiện đang sinh sống, công tác trên quê hương, tại Thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và mọi miền Tổ quốc.Trường ta nay đã được nhà nước đầu tư xây dựng khang trang. Song nhìn trên tổng thể thì vẫn còn khó khăn, cảnh quan môi trường còn đơn sơ, phòng truyền thống còn rất khiêm tốn về tư liệu. Nhà trường rất mong nhận được những tấm ảnh, bài viết, kỉ vật, thành tích( nhất là  thời kì kháng chiến chống Mỹ, bảo vệ biên giới và trong công cuộc đổi mới, hội nhập) của các thầy cô giáo, các thế hệ học sinh gửi về để làm tư liệu giáo dục truyền thống cho học sinh hôm nay, mai sau. Nhà trường cũng rất mong nhận được sự đóng góp về mọi mặt của các khóa cựu học sinh, các nhà hảo tâm để phát triển Quỹ khuyến học, tổ chức lễ kỉ niệm và xây dựng một công trình phục vụ cho việc dạy học mang dấu ấn kỉ niệm 45 năm. Mọi sự đóng góp xin được ghi danh vào sổ vàng truyền thống của nhà trường để các lớp học sinh tương lai phấn đấu noi theo.

Là thế hệ  kế tục sự nghiệp xây dựng nhà trường, ban giám hiệu chúng tôi xin gửi đến các quý thầy, quý cô đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác đi nơi khác, các anh chị em học sinh, các nhà hảo tâm lời cảm ơn chân thành. Chúc mái trường Thanh Liêm A ngày càng phát triển và mãi mãi là niềm tự hào của các thế hệ học sinh!

Xin hẹn gặp mặt  vào ngày kỉ niệm 45 năm thành lập trường.

Mọi thông tin liên lạc tới:

1.     Hiệu trưởng: Trần Ngọc Quyết: ĐT 03513.887866 - DĐ 0984972 557

2.     PHT: Lê Thị Hoa, ĐT(nr) 03513.886 612 - DĐ 0983519607

3.     PHT: Phạm Thiết Quảng ĐT(nr) 03513.886 287 - DĐ 0986108 439

                                                                                           T/M Hội đồng giáo dục nhà trường

                                                                                                     Hiệu trưởng

                                                                    
                                                                                                     Trần Ngọc Quyết


Sự ủng hộ bằng tiền xin gửi về:

Trường THPT A Thanh Liêm

TK: 943.02.000.0001 - Kho bạc nhà nước Thanh Liêm -Hà Nam

 




GẮN BÓ VỚI THANH LIÊM

                                                        Cụ Phan Hưng - Nguyên chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam,

                                                       Phó CT tỉnh Nam Hà, Người kí quyết định thành lập trường.

 

Tôi gắn bó với Thanh Liêm từ những ngày hoạt động bí mật, nhiều gia đình là cơ sở cách mạng đã cưu mang, che chở tôi trong lúc bọn mật thám lùng sục ráo riết.

Sau cách mạng tháng 8, Thanh Liêm lại cùng với cả nước trường kì kháng chiến, theo lời kêu gọi của Bác Hồ, vì thực dân Pháp quyết cướp nước ta một lần nữa. Là bí thư huyện ủy Thanh Liêm, trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, tôi hiểu sâu sắc lòng dũng cảm cùng cái đói, cái khổ và sự chậm phát triển của một huyện đồng trắng nước trong, “thóc gạo thì ít, rêu rong thì nhiều”, trong cuộc kháng chiến chống giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm.

Trước hòa bình lập lại một năm, Thanh Liêm bắt đầu mới có một trường cấp II. Chuyển sang thời kỳ khôi phục và phát triển kinh tế, văn hóa, cấp II Bắc Lý trở thành lá cờ đầu của ngành giáo dục rồi các huyện lần lượt mở trường cấp III, trừ Thanh Liêm. Điều đó trở thành nỗi trăn trở trong tôi, không phải vì nhiệm vụ chủ tịch tỉnh mà còn vì tình nghĩa với miền quê giàu truyền thống cách mạng và hiếu học này.

Năm 1965, Hà Nam và Nam Định hợp nhất trở thành tỉnh Nam Hà. Chống Mỹ và xây dựng đất nước là hai nhiệm vụ chiến lược được xây dựng đồng thời. Lãnh đạo tỉnh quyết định thành lập trường cấp III Thanh Liêm. Tỉnh chỉ bố trí được giáo viên, còn cơ sở vật chất thì huyện tự lo liệu lấy.

Tôi về dự buổi khai giảng đầu tiên, tại sân đình thôn Nghè, xã Liêm Trực (nay là Liêm Sơn). Nhà trường thời chiến dựa vào giải núi, lớp học bên vườn chè, dưới hàng mít, cạnh dãy tre, nên rất thuận lợi cho công tác phòng không an toàn, nhưng thầy và trò đều vất vả quá.

Sau hiệp định Pari, chúng tôi bàn với huyện chuyển trường về địa điểm trung tâm bây giờ, lại thêm một sự “khởi đầu nan”. Song tôi biết những khó khăn về vật chất còn dễ khắc phục hơn những khó khăn về tư tưởng, về khối đoàn kết nội bộ. Luôn chú ý tới tình hình nhà trường, tôi rất mừng là cấp III Thanh Liêm đã vun đắp được bề dày lịch sử, thành tích năm sau cao hơn năm trước, đào tạo được gần một vạn học sinh trở thành một công dân tốt, lao động tốt, chiến sĩ tốt, cán bộ tốt.

Trường THPT A Thanh Liêm của chúng ta đã tròn 30 mùa hoa phượng. Tuy tuổi đời đã 83, lòng tôi vẫn gắn bó với Thanh Liêm như buổi đầu ân nghĩa. Với lòng tin chân thành, tôi gửi tới các thầy giáo, cô giáo lời chúc mừng tốt đẹp nhất. Tôi tha thiết mong muốn ở các cháu học sinh nhiều tiến bộ mới.

                                   (Trích tập san: Trường THPT A Thanh Liêm, 30 mùa hoa phượng)


        
NHỮNG NGÀY ĐẦU KHÓ QUÊN

                                                                                             Hiệu trưởng đầu tiên-Thầy Trần Cừ

 Hạ tuần tháng 7 năm 1965, tôi từ Phủ Lý đạp xe về Mĩ Tân, ngoại thành Nam Định dự cuộc họp lãnh đạo các trường cấp 3 do Ty Giáo dục triệu tập. Cuộc họp diễn ra hơn một giờ đồng hồ, nhằm chỉ thị cho các trường sơ tán phòng không và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đại biểu. Cùng một lúc, tôi nhận hai quyết định, một quyết định thành lập trường cấp 3 Thanh Liêm, một quyết định cử tôi làm hiệu trưởng trường này.

          Nguyên là phó hiệu trưởng trường cấp 3 Biên Hòa, thị xã Hà Nam nay được đề bạt làm hiệu trưởng trường huyện, tôi biết lãnh đạo tỉnh đã cân nhắc kĩ và tin tưởng mình song nhiệm vụ mới đầy khó khăn khiến tôi không khỏi băn khoăn lo lắng.  Hiểu được tâm trạng của tôi, đồng chí trưởng Ty - Nguyễn Văn Tố vừa cười vừa nói :

-Giữa tháng 9 mới phát lương. Tiền xây dựng trường sở và mua sắm bàn ghế, giường tủ hiện nay chưa có, phải dựa vào nhân dân địa phương thôi. Đội ngũ giáo viên sẽ tập trung vào ngày cuối cùng 25 tháng 8! Thành lập một trường cấp 3 khi giặc Mĩ đẩy mạnh chiến tranh leo thang, đánh phá tỉnh nhà ác liệt, mà hai Ty giáo dục lại mới hợp nhất chưa đầy một tháng là rất khó khăn. Xong biết khó, chẳng khó, phải không anh?

Đang bước xuống thềm, bỗng nghe gọi tên mình, tôi quay lại. Bác Phan Hưng - PCT tỉnh Nam Hà, nở nụ cười, vỗ vai tôi thân mật.

    -Thanh Liêm nổi tiếng “trống Chanh Chè” đánh Pháp, nhưng chưa nổi tiếng trống trường cấp 3. Vinh dự thuộc những người đi trước, thầy nên cố gắng. Chúng mình sẽ không “đánh trống bỏ dùi”!

Tôi biết quan tâm đến Thanh Liêm, không phải chỉ vì thời kháng chiến chống Pháp, bác Phan Hưng đã nhiều năm làm bí thư huyện ủy và khi làm chủ tịch Hà Nam vẫn trực tiếp chỉ đạo huyện này, mà còn vì tình cảm gắn bó sâu nặng với vùng căn cứ cách mạng những năm tháng bác hoạt động bí mật. Người cán bộ thời chiến rất vô tư, như viên đạn ra khỏi nòng chỉ có xung phong. Ai nấy vừa có lương tâm nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm cao, vừa rất giàu nhiệt tình cách mạng. Khí thế mạnh mẽ của phong trao “Ba sẵn sàng” đã cuốn phăng nỗi lo lắng đời thường.

Hai giờ chiều ngày mùng 4 tháng 8 năm 1965, tôi cùng với hai thầy giáo Trần Văn Lộc và Thái Đăng Địch đạp xe từ Phủ Lý về Thanh Liêm, máy bay Mĩ từng tốp lượn đi, lượn lại xé bầu không khí trong lành. Nhân dân hối hả khẩn trương sơ tán, phòng không và chuẩn bị mọi mặt và chiến đấu thắng lợi khi tình huống xảy ra.

Sau khi vào gặp ủy ban hành chính huyện tại Cầu Gừng, chúng tôi tranh thủ đi nhanh xuống dốc bói, qua thôn Non, đến thôn Nghè, hai đồng nghiệp trẻ, khỏe, lịch thiệp và hăng hái cùng đi khiến tôi yên tâm. Anh Lộc lại là người Liêm Minh (sau này hợp nhất với Liêm Trực thành xã Liêm Sơn) là “thổ công” đưa đường dẫn lối nên chúng tôi không phải hỏi thăm.

Gia đình đầu tiên mà chúng tôi đến là gia đình ông bà Đỗ Văn Giao ở  xóm Nghè Thượng. Ông bà có tiếng là tôn sư trọng đạo. Con trai ông bà, sau khi tốt nghiệp lớp 10 đã đi du học ở Triều Tiên. Chúng tôi được ông bà dẫn đến gặp ông Thưởng - Chủ nhiệm HTX thông Nghè, ông Khải - ủy viên UBHC xã phụ trách khối văn hóa xã hội, ông Trang - chủ tịch UBHC xã Liêm Trực.

Ông Giao chân thành :

-Mời các thầy giáo xơi cơm và nghỉ lại nhà tôi! Gia đình đã sắp xếp và bố trí cả rồi!

- Tối đến , 3 chúng tôi dạo chơi đường làng, hóng mát dốc núi, rồi quay lại nhà ông Giao. Bà Giao đã hãm sẵn ấm nước chè xanh đợi chúng tôi.

    Sáng hôm sau, chúng tôi đến gặp anh Bùi Đình Xiêm, hiệu trưởng cấp 2 Liêm Trực. Trông anh nhỏ nhẹ và tươi tắn. Chúng tôi vui vẻ bắt tay nhau và hai bên tự giới thiệu. Anh Xiêm đồng ý nhường cho cấp 3 bốn phòng học, tường xây mái ngói vào các buổi chiều. Còn thiếu, chúng tôi sang nhờ cấp 1 Liêm Trực. Anh Xiêm tiếp tục làm “tiền trạm” mượn nhà, cho các giáo viên đến nhận công tác sau, có điều kiện nghỉ ngơi và làm việc.

Bảy giờ tối ngày 13 tháng 9 năm 1965, trên sân đình Nghè, dưới ánh đèn măng sông, buổi lễ khai giảng đầu tiên của trường cấp 3 Thanh Liêm bắt đầu. Chủ tịch xã Đỗ Doãn Trang chỉ huy một trung đội dân quân lên núi trực chiến, bảo vệ an toàn, đề phòng máy bay Mĩ đánh phá. Khách đến dự, có nhiều đại biểu Đảng và chính quyền xã, huyện, tỉnh, phòng, Ty giáo dục, trường bạn cấp 1, cấp 2 Liêm Trực và cấp 3 Biên Hòa, Đặc biệt bác Phan Hưng - PCT thường trực Nam Hà, người kí quyết định thành lập trường cũng tranh thủ về dự lễ. Sau bài diễn văn khai giảng, bác Phan Hưng lên phát biểu, giao nhiệm vụ cho các cấp, các ngành cùng tham gia xây dựng nhà trường và động viên thầy trò phấn đấu đem hết sức mình thực hiện một năm học thắng lợi toàn diện. Nhiều đại biểu lần lượt tiếp tục phát biểu ý kiến. Thầy và trò đều hứa quyết tâm cao. Buổi lễ đã kết thúc, nhưng ấn tượng tốt đẹp trong lòng nhân dân về ngày khai giảng đầu tiên của trường cấp 3 Thanh Liêm mãi mãi vẫn còn. Hình ảnh ngày đầu ấy, chẳng thể phai mờ trong tôi.

                                      (Trích tập san: Trường THPT A Thanh Liêm, 30 mùa hoa phượng)

 

 

Những mùa hoa từ đất

Truyện ký - Trần Văn Lộc

 

Lời tựa:   Nhà giáo, nhà thơ Trần văn Lộc - nguyên Hiệu trưởng trường THPT A Thanh Liêm, có bài:   ” Những mùa hoa từ đất”- Tạp chí Sông Châu- Hà Nam. Trường THPT A Thanh Liêm trân trọng giới thiệu với bạn đọc.

 

Năm1965, trường cấp 3 đầu tiên của huyện nhà được thành lập. Ngày khai giảng đầu tiên ở sân đình làng Nghè, xã Liêm Sơn. Thời chiến, lễ khai giảng tổ chức vào buổi tối. Một trung đội dân quân trực chiến trên một quả đồi gần đó, sẵn sàng đánh kẻng báo động. Trên lễ đài đặt một ngọn đèn mẳng xông và một cái thúng đại. Dưới sân, mỗi lớp có đèn bão và một cái thúng nhỏ. Nếu có kẻng báo động, lập tức lấy cái thúng úp lên ngọn đèn…

Có lẽ nào cứ học nhờ ở trường cấp I, cấp II, đình chùa mãi được. Ông chủ tịch huyện về họp với chi bộ và hợp tác xã Bắc Sơn. Ông nói :

-Vì thời chiến, các lớp phải tản ra. Các đồng chí và bà con xã viên có nhiệm vụ nhường đất vườn để nhà trường làm lớp học.

Vào buổi tối, ông chủ nhiệm hợp tác xã xách đèn bão đi trước. Tôi đi theo. Cả hai chúng tôi đi vào một khu vườn chè. Vừa đi, ông vừa bảo :

      -Chúng tôi đã vận động được mười gia đình nhường đất lại cho nhà trường. Đây là một khu vườn chè. Phải phá chè xanh thôi. Cũng tiếc thật đấy. Nhưng bà con vẫn sẵn sàng…

Ông vừa dứt lời thì trong khe núi, một con rắn độc to lao ra. Chúng tôi cuống quýt vỡ cả đèn bão. May quá! Rắn không cắn vào ai cả.

Học sinh ngày ấy vững vàng, chuyên cần, chăm chỉ lắm. Tôi vẫn thường gọi là các bạn học sinh. Có bạn ngày mai lên đường nhập ngũ, mà hôm nay vẫn đến lớp học bình thường, ghi chép bài vở đến tiết cuối cùng, họp mặt với chi đoàn, với lớp, bàn giao công tác, chia tay với thầy, với bạn, hẹn ngày mai chiến thắng trở lại mái trường này.

Phụ huynh cùng với học sinh lao động giải phóng mặt bằng, làm lớp học tạm bằng tranh, tre, nứa, lá. Nền lớp phải ở độ sâu gần một mét. Xung quanh lớp, đắp tường đất dày chừng nửa mét. Lớp nọ cách lớp kia hàng trăm mét. Ven theo chân núi, lớp đầu tiên cách lớp cuối cùng gần hai cây số. Đúng là, lớp học chân đồi nửa chìm, nửa nôi…! Lớp học chân đồi dột mưa, dột nắng!

Nhiều bạn học sinh vẫn còn cái cảm tưởng chung : nếu không có những lớp học ngày ấy thì không biết mình sẽ như thế nào nhỉ?

Tôi làm sao quên được những người thày, người bạn đồng nghiệp cách đây gần nửa thế kỉ. Thày hiệu trưởng Trần Cừ vừa làm công tác lãnh đạo, vừa giảng dạy môn Hóa học, môn Pháp văn ở lớp cuối cấp. Nhiều đêm tối trời giá lạnh, thày xách đèn bão đi kiểm tra tình hình học sinh tự học cá nhân ở khu lưu trú. Thày Nguyễn Trung Hy say sưa giảng dạy bộ môn Ngữ văn đến mức quên cả thời gian. Cứ khi nào mặt trời đứng bóng thì thày mới cho các học sinh về. Các thày Lê Ngọc Bách, Phạm Văn Hoan, Hồ Tân, Đặng Văn Ngữ, Nguyễn Ngọc Lập, Lê Huy Hòa, Phạm Văn Khúc, Đinh Phú Thịnh,… là những tấm gương sáng cho học sinh noi theo. Nhưng cuộc sống của chúng tôi rất đạm bạc.

Năm 1975, trường cấp 3 được chuyển về làng Nga, xã Liêm Thuận. Ban thường vụ huyện ủy quyết định lấy cánh ruộng mạ phía tây làng Nga với hơn một vạn rưỡi mét vuông để làm nhà trường. Ông chủ tịch huyện huy động dân công nghĩa vụ đào đất, đắp nền, huy động tất cả các hợp tác xã trong huyện làm nhà tạm bằng tranh, tre, nứa, là. Hàng trăm ngàn mét khối đất được cắt bằng kéo, vác bằng vai của hàng ngàn nông dân bồi đắp cho nền trường. Từ làng Nghè, xã Liêm Sơn, thày và trò trở về đây giảng dạy, học tập. Trường cấp 3 Thanh Liêm đổi tên thành trường THPT A Thanh Liêm. Nhà trường đã trải qua 3 thời kỳ xây dựng : Tranh tre nứa lá, ngói hóa, cao tầng lớp học. Khi xây dựng được cao tầng lớp học đầu tiên, tôi có viết mấy vần thơ :

Cao tầng vươn rộng hôm nay

Bõ công chìm nổi những ngày lênh đênh.

Ngày xưa nghèo lắm ai ơi! Nghèo đến mức, nhiều khi người mẹ sinh con rồi mà còn chưa kịp thay tã lót cho nó. Cho nên, việc xây dựng cơ sở vật chất nhà trường không phải là việc dễ dàng. Cơ sở vật chất tạm xong. Nhưng khó khăn về đời sống vẫn còn nhiều. Đội ngũ giáo viên vượt lên muôn vàn khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, phát huy truyền thống nhà trường. Nhiều thầy giáo đã trở thành cán bộ lãnh đạo nhà trường, lãnh đạo ngành, thành giáo viên giỏi, chiến sĩ thi đua,…Trường THPT A Thanh Liêm liên tục đạt danh hiệu tiên tiến, Tiên tiến xuất sắc, được thưởng huân chương lao động hạng Ba vào năm 1995.

Tôi nhớ nhiều thày giáo rất chuẩn mực khi bước lên bục giảng, rất cụ thể khi hướng dẫn học sinh lao động, rất vui vẻ khi tổ chức các buổi sinh hoạt tập thể. Lớp thầy giáo, cô giáo nhiểu tuổi đã nghỉ hưu cả rồi. Gặp nhau, chúng tôi vẫn thường nhắc đến câu chuyện thày giáo, cô giáo đứng trên bục giảng đến hơi thở cuối cùng. Thày giáo Lê Thiếu Phủ, sau một giờ lên lớp thì mất. Thày giáo Nguyễn Văn Tuân, cô giáo Nguyễn Thị Khen, sau hai ngày xin nghỉ chữa bệnh thì cũng mất. Các thày, cô ấy bị bệnh hiểm nghèo nhưng vẫn mong mình mau khỏi bệnh, lên lớp, giảng dạy cho học sinh. Những thày cô như thế chưa được nghỉ ngơi ngày nào cả. Tôi thành thật xin được lượng thứ, vì không sao kể hết được những cống hiến của hàng trăm thày giáo, cô giáo của nhà trường.

Trường cấp 3 Biên Hòa (nay là trường THPT Chuyên Biên Hòa) nhiệt tình giúp đỡ nhà trường cấp 3 Thanh Liêm trong những năm tháng mới thành lập.

Trường THPT A Thanh Liêm đang hướng theo mục tiêu xây dựng trường chuẩn quốc gia và kỷ niệm 45 năm thành lập nhà trường, đón mùa hoa lần thứ bốn lăm.

Năm 1976, trườngTHPT B Thanh Liêm được thành lập. Thày hiệu trưởng trường A điều động tôi đi kéo dây, cắm cọc ở khu đất mới của trường B. Đấy là khu đất miếu Mai – Cầu, xã Thanh Nguyên. Hôm ấy, có ông Chủ tịch huyện, ông Ủy viên thư ký, ông chủ nhiệm HTX và tôi. Ông Chủ tịch cầm một đầu dây, lội nước, đi trước. Ông ủy viên cầm một đầu dây, lội nước, theo sau. Ông chủ nhiệm cầm một cái vồ. Tôi ôm bó cọc. Các vị lãnh đạo phóng tuyến đến đâu, thì ông chủ nhiệm và tôi đóng cọc đến đấy.

Trời đã về trưa. Ông chủ nhiệm bảo :

- Mời các bác, mời thày giáo về nhà tôi ăn cơm.

Mâm cơm được dọn ra ở giữa nền nhà. Trên mâm có một đĩa to rau luộc, một đũa to cá kho, một bát nước chấm, bốn bát cơm, bốn đôi đũa con, một đôi đũa cả.

Bà vợ ông chủ nhiệm bê một nồi cơm lên. Cơm đun bằng rơm, rạ, vùi bằng tro bếp. Bà xới cơm cho khách, cho chồng. Bà vui vẻ mời chúng tôi ăn cơm. Bà đứng lên, đi xuống bếp. Tôi thầm nghĩ :

- Hay là vì có khách, mà bà, các con của ông bà, phải đi “sơ tán” trong bữa cơm này. Cơm không độn, lót ngon thật. Ông chủ tịch cười vui vẻ :

- Xin ông chủ nhiệm miếng cháy ở dưới đáy nồi kia kìa.

Tôi thầm nghĩ : hay là ông Chủ tịch muốn để lại ít lưng cơm nguyên vẹn cho gia chủ?

Trường B Thanh Liêm có đất. Hoa nở từ đất. Đã hơn ba mươi lần hoa nở ở mảnh đất này.

Năm 2004, trường C Thanh Liêm được thành lập. Huyện nhà đã có ba trường Công lập. Hoa học đường nở rộ ở trường C Thanh Liêm.

Năm 1999, trường THPT Dân Lập Thanh Liêm được thành lập. Năm ấy chưa có trường C Thanh Liêm. Học sinh không được vào l0 đầu cấp còn nhiều. Ngày đầu thành lập còn muôn vàn khó khăn. Tôi vừa tâm sự, vừa đề nghị với các đồng chí lãnh đạo :

- Không có đất để xây trường, dựng lớp thì thày giáo, học sinh đứng ngồi ở đâu mà dạy học.

Năm đầu trường chỉ có lớp 10, mà phải học nhờ ở ba nơi. Khó khăn dồn đến từ nhiều phía. May mắn quá! Vào một buổi chiều, đồng chí nữ chủ tịch huyện bảo tôi và ông chủ tịch HĐQT nhà trường :

- Ta lên Sở Công an để thảo luận chuyện đất cát xem sao ?

Đồng chí lãnh đạo Sở tiếp chúng tôi tại phòng khách. Buổi trao đổi công tác này diễn ra rất ngắn gọn. Đồng chí Chủ tịch mở đầu câu chuyện :

- Chúng tôi mong muốn các anh khân trưởng bàn giao địa điểm huyện Công an (cũ) cho trường Dân lập. Có như thế mới kịp chuẩn bị cho năm học mới.

Đồng chí Chủ tịch vừa mới dứt lời thì lãnh đạo Sở có ý kiến ngay :

-Chúng tôi ủng hộ nhà trường. Nhưng chúng tôi cũng đề nghị nhà trường kịp thời chuyển tiển đề chúng tôi xây dựng cơ sở mới.

Đồng chí chủ tịch : chúng tôi sẽ chuyển tiền. Trước mắt là chuyển một trăm triệu. Còn thiếu bao nhiêu, chúng tôi xem có gì đáng tiền, bán đi để chuyển trả các đồng chí đầy đủ.

Tôi cảm nhận : các đồng chí Công an cũng có tình, có lý. Dẫu thế nào đi chăng nữa, thì các đồng chí cũng ủng hộ nhà trường.

Chúng tôi biết mình phải làm gì tiếp theo. Số tiền một trăm triệu mà tỉnh cho chuyển ngay về tài khoản của Công an. Số còn nợ, trả dần bằng tiền mặt. Đến gần Tết Âm lịch năm ấy thì trả xong. Đúng là “công nợ trả dần”, “cháo nóng húp quanh”.

Nhà trường có địa điểm mới, bắt đầu sửa chữa, tôn tạo, làm mới, mái bằng hóa lớp học. Đến nay đã có 1.775m2 mái bằng với khuôn viên xanh, sạch, đẹp.

Trường THPT Dân Lập Thanh Liêm, mười mùa hoa phượng nở, tám mùa thi tốt nghiệp với 1.733 học sinh tốt nghiệp ra trường. Tôi có cái may mắn chứng kiến nhiều cuộc gặp mặt của cựu học sinh. Có những cuộc gặp mặt hết sức trang trọng. Trò trưởng thành đánh xe hơi về thăm thày. Nhưng không có cuộc gặp nào làm tôi xúc động như cuộc gặp mà tôi ghi lại sau đây.

Mùa hè năm 2009, tôi đang trao đổi công việc với các thày, cô giáo thì bỗng nhiên có tiếng chào các thày, các cô. Tôi vừa kịp nhận ra đấy là một nữ học sinh đã từng học tập ở trường Dân lập này. Em tên là Liên. Quê em ở xã Thanh Tân. Em kể chuyện cho chúng tôi nghe. Em thi vào được một trường Đại học ở Thành phố Huế. Bốn năm vừa qua, em không về thăm quê một lần nào. Em vừa học, vừa làm gia sư. Những tháng hè, có nhiều thời gian hơn, em làm gia sư được nhiều hơn. Nhà nghèo, nên em phải cố gắng! Em thi tuyển được vào viên chức ngành Tuyên giáo rồi…!

Vừa lúc đó, cậu học trò có cái gì dáng vẻ bề ngoài điềm đạm, ít nói nhưng hay nghịch ngầm năm xưa, nay đã thành kỹ thuật viên máy tính bước vào. Cậu tình nguyện sửa chữa hai phòng máy tính của nhà trường. Cậu không khỏi băn khoăn vì mình chưa giúp được nhiều cho trường cũ.

Vào buổi cuối ngày hôm ấy, cậu sinh viên Y khoa về thăm trường. Với cặp kính trắng, cậu có cái gì dáng vẻ rất thư sinh. Cậu học giỏi nhất khối 12 năm học trước, có tinh thần giúp đỡ bầu bạn rất nhiệt tình. Cậu tâm sự :

-Em không được vào học ở trường Công lập. Nếu không có trường Dân lập thì em học ở đâu. Có trường Dân lập là một sự may mắn cho chúng em nhiều lắm…

Không hẹn mà gặp. Đúng là một ngày may mắn trong những ngày may mắn nhất. Họ không mang hoa về tặng tôi. Nhưng nụ cười, ánh mắt, sự trưởng thành của họ như những vườn hoa tươi thắm, ngát hương, góp phần tô thắm cho cuộc sống của chúng ta.

Tôi bắt tay các cô, các cậu cựu học sinh mà tưởng chừng như không nờ rời xa. Tôi về gia đình mình. Gió mát thổi hất từ cánh đồng trước cổng trường Dân lập Thanh Liêm.

Vừa đi, tôi như muốn nói to lên tiếng nói tri ân, tri kỷ với các bạn đồng nghiệp, nói rõ những thành tích lớn lao của cấp Trung học phổ thông huyện nhà gần nửa thế kỷ qua, muốn dâng lên Bác Hồ kính yêu những mùa hoa học đường tươi thắm.

Ngày 01 tháng 09 năm 2009

                     TVL




NĂM HỌC THỨ 45 VỚI BA SỰ KIỆN NỔI BẬT

 

Nhà giáo ưu tú Nguyễn Quốc Tuấn,

 Tỉnh ủy viên , Giám đốc Sở GD&ĐT

 

Thay mặt lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nam tôi nhiệt liệt chúc mừng nhà trường trong năm học thứ 45 phấn khởi và tự hào là trường đạt chuẩn quốc gia; trong tốp 200 trường của toàn quốc có kết quả thi vào đại học cao; đặc biệt là kỉ niệm 45 năm thành lập trường.

Hiện nay, Hà Nam có 6/25 trường THPT đạt chuẩn Quốc gia. Trường THPT A Thanh Liêm là một trong sáu trường đó. Được công nhận là trường chuẩn Quốc gia với các tiêu chí đạt chuẩn về tổ chức nhà trường; cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên; chất lượng giáo dục đào tạo; cơ sở vật chất ; công tác xã hội hóa giáo dục. Đạt trường chuẩn Quốc gia đã khẳng định sự phát triển toàn diện của nhà trường, trong đó chất lượng giáo dục không ngừng được nâng cao. Chỉ kể đến kì thi tốt nghiệp THPT, thi vào đại học năm 2010, trường THPT A Thanh Liêm đã đạt được những kết quả rất đáng khích lệ: trong kì thi tốt nghiệp THPT tỉ lệ học sinh đỗ vào loại khá giỏi cao thứ nhì toàn tỉnh (chỉ sau trường chuyên), thi vào đại học lần đầu tiên trường THPT A Thanh Liêm vào tốp 200 trường dẫn đầu toàn quốc.

Có thể nói thành tích xuất sắc nổi bật đó là quá trình phấn đấu liên tục, bền bỉ của các thế hệ thày trò nhà trường kể từ ngày thành lập cho đến nay. Kết quả đó là những bông hoa tươi đẹp nhất góp phần làm rạng rỡ truyền thống 45 năm xây dựng và trưởng thành của trường THPT A Thanh Liêm.

Cùng với dòng chảy liên tục của thời gian, trường THPT A Thanh Liêm xây dựng và trưởng thành đã 45 năm. Trường THPT A Thanh Liêm ngày nay có quy mô phát triển, là một trong số trường lớn nhất tỉnh, cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học khá đầy đủ và hiện đại, có nhiều thành tích về chất lượng và hiệu quả đào tạo, có bề dày truyền thống tốt đẹp.

Từ vị thế của nhà trường ở tuổi 45, nhìn lại quá trình xây dựng và phát triển đã qua, Đảng bộ và nhân dân huyện Thanh Liêm, ngành giáo dục đào tạo, các thế hệ thầy cô giáo và học sinh của nhà trường không thể không vui mừng phấn khởi và tự hào. Suốt 45 năm qua là một chặng đường dài ở mỗi thời kỳ, trong hoàn cảnh chiến tranh, trong hòa bình dựng xây đất nước, trong thời kỳ đổi mới, mái trường THPT A Thanh Liêm đều khẳng định được truyền thống với kết quả, thành tích to lớn trong công tác giáo dục đào tạo.

Các thế hệ thầy cô giáo, cán bộ công nhân viên giảng dạy và công tác ở trường, các thế hệ học sinh tu dưỡng, rèn luyện học tập tại mái trường thân yêu này đều nhận thấy: THPT A Thanh Liêm luôn luôn phải khắc phục và vượt qua bao khó khăn gian khổ về cơ sở vật chất; song trong sự đùm bọc của nhân dân; sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự nỗ lực của thầy và trò, năm học nào nhà trường cũng hoàn thành nhiệm vụ đạt danh hiệu tiên tiến, tiên tiến xuất sắc của ngành giáo dục. Nhà trường luôn thực hiện tôt mục tiêu giáo dục toàn diện, chất lượng dạy và học ngày càng được nâng cao cả đại trà và học sinh giỏi. Nhà trường ở thời kỳ nào cũng có một đội ngũ giáo viên tâm huyết, trách nhiệm, chăm lo chất lượng và hiệu quả đào tạo; lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện mục tiêu, nguyên lý, phương châm giáo dục của Đảng dẫn dắt nhà trường từng bước phát triển vững chắc gặt hái được nhiều kết quả, năm sau cao hơn năm trước.

45 năm qua, với một mái trường trên một vùng quê còn nghèo nhưng giàu lòng với giáo dục; được Đảng bộ và nhân dân huyện Thanh Liêm chăm lo giúp đỡ tận tình; thầy và trò các thế hệ của nhà trường đã kế tiếp nhau làm nên những truyền thống sáng đẹp: đạo lý, nghĩa tình; thi đua dạy tốt - học tốt; gắn bó mật thiết với dân, với Đảng, với quê hương; kiên trì phát huy nội lực phấn đấu không ngừng. Cùng với sự đổi mới đi lên của quê hương đất nước, nhà trường phát triển đi lên hòa nhịp với sự phát triển mạnh mẽ của giáo dục Hà Nam, nơi khởi nguồn của phong trào thi đua hai tốt, của đất học, đất văn hiến có lịch sử 120 năm - Hà Nam thân yêu của chúng ta.

 

Hôm nay, nhà trường kỷ niệm 45 năm thành lập, hội trường, hội lớp trong niềm vui, niềm tự hào về mái trường thân yêu; trong sự cảm động và biêt sơn sâu sắc với Đảng, với dân; trong dòng suy tư về những năm tháng đã qua, đã xa với bao kỷ niệm vui buồn đan xen; song tất cả đều hướng về mái trường THPT A Thanh Liêm của hiện tại và tương lai. Đảng bộ và nhân dân huyện nhà, Ngành giáo dục đào tạo và các thầy cô giáo đã từng công tác tại mái trường này; các anh chị cựu học sinh đều mong muốn: cán bộ, giáo viên, các em học sinh hiện đang giảng dạy, công tác, học tập ở nhà trường hãy phát huy truyền thống tốt đẹp: chung sức đồng lòng, thi đua dạy tốt học tốt, tận tâm chăm lo đến sự phát triển của mái trường thân yêu ở độ tuổi 45 đang sung sức vượt qua khó khăn để nhà trường phát triển ở thời kỳ mới - thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trước mắt, nhà trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2010 - 2011 là “Năm học tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”. Thay mặt Sở Giáo dục và Đào tạo, tôi trân trọng cảm ơn Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Thanh Liêm lãnh đạo, chỉ đạo nhà trường và tạo điều kiện chăm lo cho nhà trường, cùng với các cấp ủy Đảng, chính quyền các địa phương có con em học tại trường giúp đỡ trường THPT A Thanh Liêm là trường chuẩn Quốc gia đầu tiên của huyện nhà. Với mô hình trường chuẩn quốc gia, chắc chắn trường THPT A Thanh Liêm sẽ  khởi sắc hơn; kỷ niệm 50 năm thành lập trường bề thế hơn, to đẹp hơn và đàng hoàng hơn, tiêp tục ghi dấu mốc trên chặng đường phát triển mới của mái trường thân yêu.

                                   *******************


TỪ QUÊ RA TRƯỜNG HUYỆN

                                                    (Trích hồi ký của BÙI NGỌC NỘI )

Lời giới thiệu: Đại tá Bùi Ngọc Nội  - cựu học sinh khóa 1972-1975 của trường, nay là Phó trưởng cơ quan đại diện phía Nam Báo Quân đội nhân dân.(BTV)

 … Mùa thu năm 1972, tôi rời trường làng lên học trường “Huyện”. Trường huyện cách nhà dăm cây số nhưng phải vượt qua một dốc núi cao, băng qua một cánh đồng và lội bộ mấy quãng vì chưa có đường đi…Do chiến tranh, lớp 8H của tôi được làm nửa nổi, nửa chìm trên lưng chừng núi tại thôn Nghè, xã Liêm Sơn, huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam.

   Lúc đó học sinh đi học trường huyện chưa nhiều, cả xã Thanh Tâm chỉ có gần chục bạn vào học cùng khóa với tôi.Tôi nhớ mãi những kỷ niệm thuở học trò từ “Từ quê ra huyện”. Lên học cấp 3, hầu hết các bạn đều đi xe đạp, ăn mặc quần áo tươm tất, giày dép đàng hoàng. Còn tôi, đi bằng xe “căng hải”. Có lẽ cả lớp lúc ấy chỉ có tôi là mặc bộ quần áo “lạ nhất”.  Mẹ tôi ra chợ mua vải “riềm bâu”, thứ vải rẻ tiền nhất lúc bấy giờ( đã lâu lắm rồi không còn thấy bán trên thị trường nữa) cùng với củ nâu về giã nhỏ đun sôi lấy nước để nhuộm…Sau đó may áo cổ tròn phía dưới có hai cái túi, quần cũng được may bằng thứ vải ấy, giống như quần pijama bây giờ nhưng được thắt bằng giải rút. Giải rút bện  bằng dây chuối hoặc bằng dây lõi, dây lõi làm bằng vỏ cây đay, vừa cứng, vừa bền…Khi mới vào học, thấy tôi mặc bộ nâu sồng, nhiều bạn trong lớp nhìn tôi với ánh mắt rất lạ. Có bạn dù không nói trước mặt nhưng đủ vọng đến tai tôi “ Nhà quê”! Nhà tôi nghèo, Bố mẹ tôi cũng “Hiếm hoi”, chỉ sinh  được có chín người con, tôi là thứ 5 trong gia đình, lại đi học trường huyện nên được bố mẹ ưu tiên may cho hai bộ “cánh” như thế. Mấy đứa em thấy tôi có tới hai bộ quần áo mới thì thắc mắc, khiếu nại. Mẹ tôi bảo: “Các con cố gắng học, khi nào vào trường huyện như anh  mẹ sẽ may cho.”

    Mùa hè tôi đi bộ đến lớp là bình thường, nhưng mùa đông thì thật gian nan bởi cái rét cắt da, cắt thịt, có lúc trời mưa dầm dề. Ngày nào cũng vậy, cứ khoảng 4 giờ 30 sáng, khi cả làng Chè quê tôi còn chìm trong giấc ngủ là lúc tôi thức dậy chuẩn bị đi học. Đúng 5 giờ trời vẫn còn tối, sương giăng giăng mịt mờ, những cơn gió bấc thổi ào ào cũng là lúc tôi khoác mảnh nilong mỏng lấy ra từ ruột bao đựng phâm đạm cắp túi  ra khỏi nhà. Đường đến trường phải lội nhiều đoạn, đi tắt qua cánh đồng từ làng Đùng đến làng Nghè, sương muối làm đôi chân trần tê buốt…có hôm đến gần trường mới gặp người qua lại. Sợ nhất là lúc đi qua mấy nấm mộ ven đường sao mà ớn đến thế! Nhìn trước, ngó sau không một bóng người, chỉ nghe tiếng gió mùa đông hú đến gai người. Tôi lại sợ “ma” nhưng không còn lối đi nào khác, đi mãi rồi cũng quen.

     Thương tôi đi học trường huyện mà chẳng có giày dép gì, Bố tôi chặt một khúc cành xoan to và dùng con dao dựa hì hục cả ngày đẽo cho tôi một đôi guốc mộc. Khi đôi guốc đã đẽo xong, Bố tôi ra chỗ bác sửa xe đạp xin một đoạn lốp xe hư mang về đóng vào làm quai guốc. Thế là từ hôm ấy tôi đã có đôi guốc mới, không phải đi chân đất nữa. Đi guốc cũng có cái hay, lúc lội nước chỉ cần tuột ra khỏi chân, tay xách nó là vượt qua ngay. Nhưng cũng có lúc nó làm cản trở bước đi. Ây là việc mùa đông, sương sớm ướt chân, bùn đất bám vào là bị trượt, cứ bước đi là bàn chân lại trượt oạch ra khỏi guốc, lúc trượt sang phải, lúc trượt sang trái đi không được.Thế là tay cắp túi, tay xách guốc đến gần trường rửa chân đi guốc vào…

   Thấy được hoàn cảnh của tôi, giữa năm học lớp 9, Nhà trường ưu tiên phân phối cho mua một chiếc xe đạp “ Thiếu nhi Liên Xô” với giá 110 đồng. Phải nói rằng xe đạp lúc bấy giờ là tài sản quý giá  của một gia đình nên luôn được gìn giữ cẩn thận. Cả làng Chè quê tôi mới chỉ có vài chiếc.Tôi phấn khởi về báo tin cho gia đình. Từ lúc nghe tôi báo tin vui ấy, không hiểu sao trên gương mặt bố mẹ tôi phảng phất một nỗi buồn. Thứ hai là ngày trả lời cho trường biết có mua xe hay không. Đêm thứ bảy, tôi nghe bố mẹ nhỏ to bàn bạc…Tôi mừng thầm, chuyến này sẽ có xe đi học như các bạn rồi, niềm mơ ước của tôi chắc sẽ thành hiện thực.

   Tối chủ nhật, khi cả nhà vừa ăn cơm xong, mẹ ngồi trên chiếc giường tre gọi tôi lại gần, Bà ôm tôi vào lòng, nói như muốn khóc: “Nhà ta nghèo lắm, không thể có cả trăm đồng để mua xe cho con được! Con cố gắng học…” Thế là tôi nhường tiêu chuẩn xe cho bạn khác.

   Tôi nhớ mãi những ngày đi vác đất vượt nền trường THPT A Thanh Liêm  bây giờ. Buổi sáng tôi đi bộ đến lớp học tại Nghè. Biết tôi đi học xong đi lao động luôn tới chiều mới về, mẹ tôi rang cho một bát ngô đùm vào chiếc khăn bỏ vào túi xách để tôi mang theo. Đó là tiêu chuẩn bữa trưa của tôi. Học xong, các bạn có xe nên về nhà hết. Tôi ở lại lớp lấy bọc ngô rang ra, ăn xong vào nhà dân gần trường xin nước lã trong  bể để uống, sau đó đi bộ từ Nghè đến làng Nga để kịp giờ lao động. Khoảng 17 giờ lao động xong, tôi lại cuốc bộ từ đó về nhà. Lúc ấy, hầu như tuần nào cũng có một buổi lao động vác đất vượt nền trường  như thế.

    Suốt những tháng năm tuổi thơ cho đến lúc tôi lớn lên, làng Chè quê tôi vẫn còn nghèo lắm, gia đình tôi lại càng khó khăn hơn, cái đói, cái rét, cứ đeo đẳng mãi. Rét như thế nhưng tôi chưa bao giờ có cái áo len để mặc ! Chưa bao giờ được xỏ chân vào đôi giầy, chưa biết cái chăn bông là gì… cái khổ cực lúc bấy giờ đã làm tôi nao núng, nhiều lúc muốn bỏ học. Mỗi lần biết tôi dao động tư tưởng như thế, bố mẹ và các anh tôi lại động viên, cổ vũ tôi phải tiếp tục đi học. Mẹ tôi bảo: “Cha mẹ chẳng có gì để lại cho các con, chỉ biết cố gắng cho con đi học lấy cái chữ sau này  bớt khổ…”

    Mùa đông năm 1974, tôi xa mái trường thân yêu, xa các Thày cô, xa các bạn  lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện quân sự, chúng tôi vượt Trường sơn vào Nam chiến đấu…

      Đã gần 40 năm xa làng Chè quê hương, xa mái trường cấp 3 Thanh Liêm nhưng những kỷ niệm về tuổi thơ, về những ngày lặn lội trong mùa đông giá lạnh đến trường, những tháng năm ngồi trong lớp học nửa nổi, nửa chìm trên lưng chừng núi, những ngày vác đất đắp nền trường…đến nay vẫn hiển hiện trong ký ức của tôi.

            Nhân dịp kỷ niệm 45 năm ngày thành lậpTrường cấp 3 Thanh Liêm, vừa qua tôi có dịp trở lại thăm mái trường xưa yêu dấu, nơi mà cách đây gần 40 năm tôi cùng các bạn tham gia lao động vác đất đắp nền trường, lúc ấy mới chỉ là một khoảnh ruộng đang vượt nền dang dở. Nay khu ruộng ấy đã mọc lên một ngôi trường mới mang tên Trường THPT A THANH LIÊM, khang trang, kiên cố, đẹp đẽ, bề thế đứng sừng sững với những dãy lớp học đàng hoàng, không còn nhà tranh, vách đất, nửa nổi, nửa chìm như ngày xưa nữa. Cô Lê Thị Hoa, Phó hiệu trưởng nhà trường giới thiệu với tôi về những thiết bị phục vụ cho dạy và học của trường như khu vui chơi giải trí, thư viện, phòng máy vi tính, trang Website…Những trang thiết bị giảng dạy hiện đại mà thuở xưa chúng tôi mơ cũng không thấy được. Đến phòng truyền thống, tôi tự hào thấy những Bằng khen, Giấy khen, Cờ thi đua, Huân chương…treo kín trên tường. Đó là thành tích của nhà trường đã đạt được trong những năm vừa qua.  Nhà trường của chúng ta được như ngày hôm nay, là cả một quá trình phấn đấu suốt 45 năm liên tục của các thế hệ các thầy, các cô và các thế hệ học sinh… Đứng giữa sân trường, nhìn cây phượng vĩ trĩu hoa đỏ thắm, tôi thấy lòng mình bâng khuâng hồi nhớ về mùa thu 45 năm trước…Ngày đầu tiên tiếng trống khai trường vang lên tại sân đình làng Nghè, báo hiệu có một  trường mới mang tên Trường cấp 3 Thanh Liêm ra đời.

 Đã  45 mùa hoa phượng nở, hàng chục nghìn học sinh từ mái trường này đã tỏa đi khắp nơi, có người đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng đất nước, có người đã để lại một phần thân thể của mình nơi chiến trường xưa. Nhiều người đã trở thành cán bộ địa phương các cấp, nhiều người là doanh nghiệp, doanh nhân thành đạt, nhiều người là kỹ sư, bác sỹ, thạc sỹ, tiến sỹ, có người đã trở thành cán bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, Công an, Quân đội…

   Tôi tự hào là học sinh của Trường cấp 3 Thanh Liêm, nơi xuất phát để tôi lớn lên và trưởng thành…Xin cảm ơn các Thày, các Cô đã tận tình dạy dỗ chúng em nên người, xin cảm ơn cha mẹ đã nhiều ngày nhịn cơm để cho con ăn học, cảm ơn các anh, các chị và bà con làng Chè quê tôi đã an ủi, động viên, cảm ơn các bạn đã giúp đỡ tôi trong học tập và công tác. Xin cảm ơn tất cả…

 

 

ċ
45NĂMXÂYVÀTRƯỞNGTHÀNH.doc
(31k)
Lại Văn Thiết GV THPT A Thanh Liêm,
05:48, 10 thg 2, 2010
ċ
GẮNBÓVỚITHANHLIÊM.doc
(25k)
Lại Văn Thiết GV THPT A Thanh Liêm,
05:49, 10 thg 2, 2010
ċ
Lờinóiđầu.doc
(22k)
Lại Văn Thiết GV THPT A Thanh Liêm,
05:47, 10 thg 2, 2010
ĉ
Trường THPT A Thanh Liêm Hà Nam,
19:33, 11 thg 3, 2010
ĉ
Lại Văn Thiết GV THPT A Thanh Liêm,
01:55, 22 thg 9, 2010
ċ
Nhữngngàyđầukhóquên.doc
(29k)
Lại Văn Thiết GV THPT A Thanh Liêm,
05:49, 10 thg 2, 2010
ċ
Thưlenmang.doc
(27k)
Lại Văn Thiết GV THPT A Thanh Liêm,
05:48, 10 thg 2, 2010
Comments